De onzichtbare druk van ‘de volgende generatie'

Het overnemen van het bedrijf van jouw ouders klinkt als een leuke uitdaging, maar is in de praktijk allesbehalve eenvoudig. Naast het leren van het vak, het begrijpen van het bedrijf en het vinden van jouw eigen koers, worstel je met een onzichtbare druk die niet altijd zichtbaar is voor de buitenwereld. Bijvoorbeeld een angst om niet serieus genomen te worden, rivaliteit binnen de familie en een sterke afhankelijkheid van anderen in het proces richting eigenaarschap en leiderschap.

Deze druk is erg begrijpelijk en je bent niet de enige die hiermee te maken krijgt. Daarom vertellen wij je in dit blog welke druk je kunt voelen, waar deze vandaan komt en hoe je deze druk kunt verminderen.

In dit blog: 

• Wat is 'onzichtbare druk' waar je mee te maken kunt krijgen?
• Waarom de druk in familiebedrijven ontstaat
• Hoe weet je of je onzichtbare druk ervaart?
• Hoe kan deze druk verminderd worden?

Wat is 'onzichtbare druk' waar je mee te maken kunt krijgen?

Onzichtbare druk is de spanning die je voelt, maar die niet altijd uitgesproken wordt. Voor de buitenwereld lijkt het soms een luxe positie, maar van binnen voelt het vaak anders. Je zit namelijk in een rol die nog niet helemaal ‘vast’ ligt. Je bent familielid, collega, toekomstige leider en (mogelijk) toekomstig eigenaar tegelijk.

Deze combinatie roept al snel vragen op:

• “Mag ik mijn mening al geven? Of moet ik eerst nog jaren ‘meedraaien’?”
• “Wat als ik het ander wil doen dan mijn vader?” 
• “Wat wordt er precies van mij verwacht?”

Deze druk zegt vaak niks over jouw kwaliteiten. Het zegt vooral iets over de context: familie, bedrijf en eigendom lopen door elkaar heen, terwijl de spelregels niet altijd duidelijk zijn.

Waarom die druk in familiebedrijven ontstaat 

Familiebedrijven staan bekend om ondernemerschap, flexibiliteit en een sterke focus op klanten. Juist dat maakt veel familiebedrijven succesvol. Er wordt snel geschakeld, mensen vertrouwen elkaar en de betrokkenheid is vaak groot.

Maar die manier van werken heeft ook een keerzijde. Veel gaat informeel. Dingen worden “even snel ” besproken, soms zelfs aan de keukentafel. Er worden aannames gedaan en afspraken blijven soms in hoofden zitten, in plaats van dat ze duidelijk worden vastgelegd.

Daar ontstaat ruis. Juist die ruis kan bij jou hard binnenkomen. Zeker wanneer jouw rol nog in ontwikkeling is, heb je namelijk extra veel behoefte aan duidelijkheid. Je wilt weten:  

•  “Wie beslist hier eigenlijk over?” 
•  “Wanneer word ik betrokken?” 
•  “Wat is mijn plek op dit moment?”

Als dat onduidelijk blijft, groeit de onzekerheid die vaak precies de voedingsbodem voor onzichtbare druk is.

Hoe weet je of je onzichtbare druk ervaart? 

Onzichtbare druk laat zich vaak op vier manieren zien.

Je voelt je niet altijd serieus genomen
Op papier ben je misschien “de toekomst”. Maar in de praktijk blijft je rol soms vaag. Daardoor kun je je sneller inhouden. Je stelt minder vragen, of spreekt minder snel uit wat je echt denkt.

Vergelijkingen binnen de familie geven spanning
Misschien wordt het niet letterlijk uitgesproken, maar je merkt het wel. Wie wordt ergens bij betrokken? Wie krijgt verantwoordelijkheid? Wie krijgt vertrouwen? Juist die kleine signalen kunnen veel druk geven. 

Je bent afhankelijk van anderen
Denk aan de overdragende generatie, het management, loyale medewerkers of externe adviseurs. Daardoor kan het voelen alsof je moet wachten. Op toestemming. Op ruimte. Op het juiste moment. Ondertussen blijft de vraag hangen: wanneer is het mijn tijd?

Als niet helder is wat er besloten is, door wie en wie dat had moeten weten, ontstaat verwarring. Dat kost energie. Het zorgt voor onrust in de organisatie en maakt het voor jou lastiger om grip te krijgen op je rol en op de weg vooruit.

Hoe kan deze druk vermindert worden?

Goede governance: gaat over wat heldere spelregels zijn. Wie beslist waarover? Wie praat mee? Wie moet goedkeuren? Dat geldt niet alleen voor de directie, het MT, de RvC of de aandeelhouders, maar ook voor de familiekant. Als dat duidelijk is, geeft dat rust en jou meer houvast in je rol. 

Duidelijke vastlegging: helpt om besluiten echt werkbaar te maken. Wat is er besloten? Wanneer? Door wie? En wie moet daarvan op de hoogte zijn? Als dat goed is vastgelegd, voorkom je verwarring, herhaling en discussies achteraf.

Slimme informatievoorziening: zorgt ervoor dat de juiste mensen op tijd weten wat relevant is. Niet iedereen hoeft overal bij te zijn. Maar mensen moeten wél op het juiste moment de juiste informatie krijgen. Dat voorkomt geruchten, misverstanden en kampjesvorming. Het helpt ook om besluiten beter te laten landen in de organisatie. 

Benieuwd hoe equimerio^®  jouw familiebedrijf kan ondersteunen bij het bedrijfsopvolging?