Hoe combineer je gezinsleven met ondernemerschap?
Het is zeven uur ‘s ochtends. Jouw kind wil aandacht, er ligt een stapel ongelezen mails op je te wachten en over twee uur heb je een overleg over vergaande keuzes voor het familiebedrijf. Je wilt er voor beide zijn, voor je kind én het bedrijf, maar je hebt maar twee handen en één hoofd.
Dit is de realiteit van veel mensen die gezinsleven en ondernemerschap combineren. Als je dan ook nog eens op het punt staat om een familiebedrijf over te nemen, voegt dat een extra laag toe aan een toch al volle situatie. Bij een familiebedrijf is de grens tussen werk en privé zelden scherp. Dat maakt het combineren van het gezinsleven en ondernemerschap bijzonder uitdagend, maar zeker niet onmogelijk.
In dit blog lees je hoe je beide rollen kunt combineren en welke tips je direct kunt toepassen.
- Twee rollen, dezelfde persoon
- De valkuilen van alles willen zijn
- 6 tips om ouderschap en ondernemerschap te combineren
Twee rollen, dezelfde persoon
Ouderschap en ondernemerschap hebben meer met elkaar gemeen dan je misschien denkt. Beide vragen om aanwezigheid, geduld, lange adem en het vermogen om snel te schakelen. De uitdaging is dat ze die dingen vaak op hetzelfde moment vragen.
Daar komt als opvolger van het familiebedrijf nog iets bij. Je bent namelijk niet alleen ondernemer, maar ook dochter of zoon, vertegenwoordiger van een familiegeschiedenis en iemand die zich voortdurend moet bewijzen. Thuis ben je ouder, op het werk opvolger. Twee rollen waar verschillende verantwoordelijkheden en verwachtingen bij komen kijken.
Het spanningsveld tussen gezin en ondernemen voelt daardoor extra zwaar. Niet omdat jij iets tekortschiet, maar omdat er van twee kanten tegelijk (onzichtbare) druk komt. Het herkennen van deze (onzichtbare) druk is een eerste stap voor het succesvol kunnen combineren van de twee.
De valkuilen van alles willen zijn
Wie gezin en ondernemen probeert te combineren, loopt tegen een aantal herkenbare valkuilen aan:
- Altijd beschikbaar willen zijn: Thuis wil je er zijn voor je kind en op het werk wil je laten zien dat je de opvolging aankan. Het gevolg? Je bent overal een beetje aanwezig.
- Geen grenzen durven stellen: In een familiebedrijf voelt het extra lastig om grenzen te stellen. Want een grens stellen naar je ouders, is ook een grens stellen naar je familie. Dit kan spanningen geven die verder reiken dan alleen op het werk.
- Continu schuldgevoel: Je gaat eerder weg van het werk en voelt je schuldig tegenover collega's. Tijdens het avondeten ben je afgeleid en voel je je schuldig tegenover je kind. Dat schuldgevoel is begrijpelijk, maar het helpt je niet verder.
- Verwachtingen onbesproken laten: Zowel thuis als in het bedrijf bestaan er verwachtingen over jouw rol. Zolang die niet uitgesproken worden, vullen anderen en jijzelf die verwachtingen in. Dit leidt tot misverstanden, frustraties en extra druk.
- Schuldig voelen naar jouw partner: Het water loopt je over de schoenen. Jouw ondernemerschap en de tijd die het vergt is merkbaar binnen het gezin. De druk komt ook bij jouw partner te liggen. Hij of zij heeft het helemaal moeilijk omdat deze de 'koude kant' is en de druk vanuit de familie van nature minder voelt.
> Lees ook: Waarom twijfel bij opvolging vaak een teken van verantwoordelijkheid is
6 tips om ouderschap en ondernemerschap te combineren
Er bestaat geen perfecte formule voor het combineren van gezin en ondernemerschap. Je zal vooral moeten ontdekken wat bij jou en jouw persoonlijke situatie past. Wel helpen de volgende 6 tips je verder;
- Maak afspraken over jouw beschikbaarheid (en houd je hieraan!): Besluit bewust op welke momenten je bereikbaar bent voor het bedrijf en op welke momenten niet. Communiceer dit duidelijk naar zowel je familie als collega's. Consistentie helpt anderen om jouw grenzen te respecteren.
- Communiceer over hoe jouw gezinssituatie zich verhoudt tot de opvolging: Wanneer neem je welke verantwoordelijkheden over? Wat gebeurt er als je even minder beschikbaar bent? Hoe eerder dit besproken wordt, hoe minder ruimte er is voor aannames die later voor spanningen kunnen zorgen.
- Kies kwaliteit boven kwantiteit: Het gaat er niet om hoeveel uur je thuis of op het werk bent, maar hoe aanwezig je bent en hoeveel je gedaan krijgt. Probeer momenten bewust in te plannen, zowel voor je kind als voor het werk.
- Zoek structuur in het bedrijf: Hoe meer duidelijkheid je hebt over jouw rol, verantwoordelijkheden en de bedrijfsstructuur, hoe makkelijker het is om grenzen te stellen en keuzes te maken. Onduidelijkheid kost energie.
- Leer delegeren en begin daar vroeg mee: Breng in kaart welke taken je kunt neerleggen bij anderen en geef die mensen de ruimte om het goed te doen. Zo bouw je aan een sterk team en aan een bedrijf dat niet volledig afhankelijk is van jouw aanwezigheid.
- Zorg dat het bedrijf ook zonder jou kan draaien: Zorg ervoor dat processen en verantwoordelijkheden goed in kaart zijn gebracht en helder zijn. Zo kun jij jezelf de vrijheid geven om tijdens vakanties ook echt aanwezig te zijn terwijl het bedrijf blijft doordraaien.
Je hoeft niet alles alleen te doen
Ouderschap en ondernemerschap combineren is een uitdaging die veel opvolgers herkennen, maar weinig hardop bespreken. Je bent lang niet de enige die voor deze uitdaging staat. Hopelijk geven bovenstaande tips je houvast om hier meer grip op te krijgen.